سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )
195
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )
7 - كسانى كه همراه او هستند ، رهبران پيروان او مىباشند و داراى عقايد مشابهى هستند . » ( 92 ) اتهاماتى كه در اين سند ، از جانب چهار رئيس كوفه ، بر عليه حجر اظهار گرديده ، بدون شكّ دقيق بيان شدهاند و نمايانگر طرز تفكر ، احساسات و فعّاليتهاى حجر و يارانش مىباشند . اين سند كه به نظر مىرسد محتواى آن بدون هيچگونه جعل و يا تحريفى محفوظ مانده باشد ، شايد روشنترين تصويرى باشد كه از موقعيّت مذهبى شيعيان زمان حجر ، احساسات و الهامات و عشق به خاندان على ( ع ) و اكراه و انزجار عليه معاويه را به عنوان فردى غاصب ارائه مىدهد . در عين حال ، اين اعلام جرم مورد پسند زياد قرار نگرفت . دليل او كه به وضوح در مآخذ ذكر شده است از اين نظر حائز كمال اهميّت است كه بر اوضاع واقعى روشنى مىبخشد . زياد پس از بررسى اين مدرك گفت : « من تصور نمىكنم كه اين اعلام جرم بحدّ كافى ثمربخش باشد ، من تصديق بيشترى را بجز از اين چهار نفر مىخواهم تا بدان ضميمه نمايم . » ( 93 ) اتهاماتى كه در سند اصلى درج شد منحصرا با ديدگاه مذهبى تشيّع حجر و عشق او به خاندان على ( ع ) مربوط مىشود . زياد مىديد كه عده كثيرى از يمنىها به خاطر زمينه فعّاليّتهاى حجر در تحقّق بخشيدن به آرمانهاى شيعيان مايل به امضاى سند نخواهند بود درحالىكه وى بخصوص از آنها مىخواست تا شاهد بر اين اتهامات باشند . بيشتر يمنىها با درجات مختلف از تعهد ، تمايلات شيعى داشتند . علاوه بر اين ، به نظر مىرسد كه زياد مردد بود كه در زمان حكومتش در كوفه رسما به معاويه اطلاع دهد كه احساسات شيعيان و فعاليتهاى آنان آنچنان قوى و نيرومند است و بدين صورت آشكارا در كوفه نمايش داده مىشود . براى زياد ، واقعا افتخار منحصر بفردى بود كه استاندارى ولايات كوفه و بصره را با هم داشته باشد ، افتخارى كه هيچ مقام رسمى تا آن زمان از آن برخوردار نبود . بالنتيجه ، اعلام جرم ديگرى تهيّه گرديد و در آن اتهامات زير تنظيم شد : 1 - « حجر بن عدى ، همپيمانى خود را با خليفه شكسته است . 2 - او باعث ايجاد اختلاف در جامعه شده است . 3 - وى به خليفه دشنام مىدهد .